KURBAN BAYRAMI’NDA SAĞLIKLI BESLENME

Tüm aile bireylerini bir araya getiren bayramlar, geniş sofraların kurulduğu günlerdir. Özellikle bayramlarda misafirlerimize hazırladığımız hamur tatlıları, börek, hamur işleri vb. ikramların yanına Kurban Bayramı’nda kırmızı et yemekleri de eklenmektedir.

Kurban bayramında sağlık, etlerin kesim aşaması ile başlamaktadır. Bu yüzden mutlaka veteriner kontrolünden geçmiş kurbanlık alınmalı ve kurbanlık kesimleri için uygun şartların oluşturulduğundan emin olunmalıdır. Eğer etler uygun koşullarda kesilmez, doğru pişirilmez, uygun sıcaklıklarda bekletilmezse ise insan sağlığını bozan mikroorganizmalar ile karşı karşıya kalınması kaçınılmaz olur.

Kurban bayramında yapılan yanlış alışkanlıkların başında kurban etlerinin kesildikten hemen sonra hatta sabah kahvaltısında tüketilmesi gelir. Doğru bilinen yanlışlardan biri olan bu alışkanlık hem pişirmede, hem de sindirimde zorluk yaratır. Midede şişkinlik, hazımsızlık gibi sıkıntılara neden olur.

Kesilen kurban eti mutlaka buzdolabında 1 gün bekletilmelidir. Bekleyen et böylece suyunu verecek ve daha iyi pişirmeye hazır hale gelecektir. Bekleyen etler kıymalık, kuşbaşılık, pirzola, biftek ve bonfilelik olarak ayrılmalı, günlük pişirilecek miktarlara bölünmeli ve buzdolabı poşetlerine konulup derin dondurucuda saklanmalıdır.

KURBAN ETLERİNİ NASIL PİŞİRMELİYİZ?

Etlerin vitamin, mineral gibi besin ögelerini kaybetmemeleri için sağlıklı pişirme yöntemleri kullanılmalıdır. Kızartma ve yağda kavurma yerine haşlama, ızgara, fırında pişirme yöntemleri tercih edilmelidir. Etlerin çok uzun süre yüksek ısıyla temas etmesi (kızartma, kavurma veya mangal-barbekü şeklinde pişirme ) kanserojen öğelerin oluşumuna neden olmaktadır, bu nedenle çok dikkat edilmelidir. Etlerin tek başına değil de sebzelerle birlikte pişirilmesi ve tüketilmesi sağlıklı bir yöntemdir. Izgara yöntemi kullanılırken etin yanmasını önlemek için et ile ateş arasındaki uzaklık eti yakmayacak ve ”kömürleşme” sağlamayacak şekilde ayarlanmalıdır. Et ile yapılan yemeklere ayrıca yağ eklenmemelidir. İlave yağ eklenmesi diyetle alınan yağ miktarının artmasına neden olacaktır. Özellikle kuyruk yağı iç yağı tereyağı gibi yağların kullanımından kaçınılmalıdır.

KURBAN ETLERİNİ NASIL SAKLAMALIYIZ?

Etlerin tüketim miktarı kadar saklama koşulları da önemlidir. Taze kesilmiş etin buzdolabında 1-2 gün bekletilerek tüketilmesi önerilmektedir. Etlerin hepsi hemen tüketilemeyeceğinden saklama koşullarına mutlaka dikkat edilmelidir. Doğru saklama yöntemlerinin kullanılması ile besin öğelerinin kayıpları en aza indirilmiş olur, hem de mikroorganizmaların çoğalması engellenmiş olur. Buzdolabında -20C  da 3-5 gün, derin dondurucuda ise -18 0C  de 3 ay saklanabilmektedirler. Pişirmek için buzluktan çıkartılan etler, yine buzdolabının alt raflarına indirilerek çözdürülmeli, çözdürülen et hemen pişirilmeli, tekrar dondurulmamalıdır.

BAYRAMI SAĞLIKLI GEÇİRMEK İÇİN ÖNERİLER

Güne mutlaka her grup besin ögesini içeren kahvaltı ile başlanmalıdır. En sık yapılan hatalardan biri de kurban kesmeye gidenlerin  bu öğünü atlamasıdır. Eğer zaman sıkıntınız varsa 1 bardak süt yanında 4-5 kuru meyve ile badem veya ceviz tüketimi hem pratik hem de sağlıklı bir öğün olacaktır.

Bayram ziyaretlerinde ikram olarak sunulan hamurlu tatlılar ve çikolatalar yerine, sütlü ve meyveli tatlılar tercih edilmelidir.

Günlük (2-2.5 lt) su tüketimine dikkat edilmelidir.

Özellikle obezite , diyabet, hipertansiyon, kalp-damar ve böbrek hastalarının beslenmelerine dikkat etmeleri gerekmektedir. Bu bireyler, yağlı etler yerine az yağlı ve yağsız etleri aşırıya kaçmadan yeterli miktarda tüketmelidirler.

Kavurma ve kırmızı et öğle öğününde tüketilmeli, akşam öğününde ise sebze, kuru baklagil gibi posa içeriği yüksek yemekler tercih edilmelidir.

Kolesterol ve yağ miktarı fazla olduğundan özellikle kolesterol hastaları ile kalp-damar hastalığı riski taşıyan kişiler sakatatların tüketimine dikkat edilmelidir.

Barsaklarda su tutulumuna neden olan fazla çay – kahvenin tüketiminin yerini bitki çayları tercih edilmelidir.

Etler kavurma ve kızartma yerine buğulama, haşlama, ızgara, fırın yöntemleri kullanılarak pişirilmelidir.

Sağlıklı yaşamın en temel kurallarından biri olan fiziksel aktivitenin arttırılmasına bayram boyunca da dikkat edilmeli, mümkünse bayram ziyaretlerine yürüyerek gidilmelidir.

Tabağınızın ¼’ü et olacak şekilde yanında sebze yemeği veya az zeytinyağı eklenmiş salata ve 2-3 yemek kaşığı kadar pilav/makarna gibi tahıl ürünleri tüketilerek öğünler dengeli hale getirilmelidir.

Bayramlar da yeterli ve dengeli beslenme ilkelerine uygun miktarda et tüketirken çeşitlilik yaratmak için, diğer besin grupları olan ‘süt grubu’, ‘ekmek grubu’, ‘sebze grubu’ ve ‘meyve grubu’ ile aynı öğünde birlikte tüketmeye özen gösterilmelidir.

Son olarak; alınması gereken önlemlerin herkes için geçerli olduğu unutulmayıp kurban bayramında da; sağlıklı beslenmenin temel prensiplerine, yiyecek seçimine, porsiyon kontrolüne ve besin gruplarının dengeli dağılımına her zaman özen gösterilmelidir.

Sağlıklı ve mutlu bayramlar diliyorum…

DYT.SİMGE ŞENMAN

Bir cevap yazın